Τα φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια βάρους. Τι συμβαίνει όμως όταν διακόπτεται η θεραπεία; Και τι μπορούμε να κάνουμε για να διατηρήσουμε το αποτέλεσμα;
«Έχασα 20 κιλά με το φάρμακο. Αν το σταματήσω, θα τα ξαναπάρω;»
Είναι μια ερώτηση που ακούγεται όλο και συχνότερα. Και είναι λογικό. Τα τελευταία χρόνια, τα νέα φάρμακα για την παχυσαρκία έχουν αλλάξει σημαντικά τις δυνατότητες θεραπείας, προσφέροντας αποτελέσματα που παλαιότερα ήταν δύσκολο να επιτευχθούν χωρίς χειρουργική παρέμβαση (διάβασε εδώ).
Υπάρχει όμως ένα ζήτημα που αρχίζει πλέον να απασχολεί περισσότερο την επιστημονική κοινότητα: η διατήρηση του βάρους μετά τη διακοπή της αγωγής.
Ας δούμε τι δείχνουν οι μελέτες και, κυρίως, τι σημαίνουν τα ευρήματα αυτά στην πράξη.
Πόσο βάρος επιστρέφει μετά τη διακοπή των GLP-1;
Τα δεδομένα είναι αρκετά σαφή. Η επαναπρόσληψη βάρους μετά τη διακοπή είναι συχνή και μπορεί να είναι σημαντική.
Στη γνωστή μελέτη STEP-1, τα άτομα που έλαβαν σεμαγλουτίδη πέτυχαν μέση απώλεια βάρους 17,3% μέσα σε 68 εβδομάδες.
Έναν χρόνο μετά τη διακοπή τόσο του φαρμάκου όσο και της οργανωμένης παρέμβασης στον τρόπο ζωής, είχαν ανακτήσει κατά μέσο όρο περίπου τα δύο τρίτα του βάρους που είχαν χάσει.
Ανάλογα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν στη μελέτη SURMOUNT-4 για την τιρζεπατίδη. Όσοι διέκοψαν τη φαρμακευτική αγωγή παρουσίασαν μέση αύξηση βάρους 14% μέσα στις επόμενες 52 εβδομάδες. Αντίθετα, όσοι συνέχισαν τη θεραπεία έχασαν επιπλέον βάρος.
Μια νεότερη μετα-ανάλυση του 2026, που συμπεριέλαβε έξι τυχαιοποιημένες μελέτες με συνολικά 3.236 συμμετέχοντες, εκτίμησε ότι έναν χρόνο μετά τη διακοπή επανακτάται κατά μέσο όρο περίπου το 60% του βάρους που είχε χαθεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι θα ξαναπάρουν τα ίδια κιλά. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων. Δείχνει όμως ότι η διατήρηση του αποτελέσματος αποτελεί μια πραγματική θεραπευτική πρόκληση.
Γιατί επιστρέφει το βάρος;
Μια εύκολη εξήγηση θα ήταν ότι οι άνθρωποι επιστρέφουν στις προηγούμενες διατροφικές τους συνήθειες.
Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Τα φάρμακα αυτά επηρεάζουν τους μηχανισμούς που ρυθμίζουν την πείνα, τον κορεσμό και την πρόσληψη τροφής. Όταν διακόπτονται, η φαρμακολογική τους δράση υποχωρεί.
Η πείνα μπορεί να αυξηθεί ξανά, το αίσθημα κορεσμού να μειωθεί και η διαχείριση της ποσότητας φαγητού να γίνει δυσκολότερη. Παράλληλα, η ίδια η απώλεια βάρους προκαλεί προσαρμογές στον οργανισμό. Οι ενεργειακές ανάγκες μειώνονται, ενώ ενεργοποιούνται μηχανισμοί που ευνοούν την ανάκτηση του χαμένου βάρους.
Επομένως, η επαναπρόσληψη δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα έλλειψης πειθαρχίας.
Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, σύνθετη νόσος, στην οποία συμμετέχουν βιολογικοί, συμπεριφορικοί, ψυχολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Αυτό εξηγεί και γιατί η συμβουλή «τώρα που αδυνάτισες, πρόσεχε τι τρως» συνήθως δεν είναι αρκετή.
Διάβασε εδώ πως θα αντιμετωπίσεις το συναισθηματικό φαγητό.
Δεν επιστρέφουν μόνο τα κιλά
Υπάρχει και μια δεύτερη παράμετρος που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική.
Η απώλεια βάρους με αυτά τα φάρμακα συνοδεύεται συχνά από βελτίωση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου, των λιπιδίων και άλλων παραμέτρων της μεταβολικής υγείας.
Όταν όμως το βάρος αυξάνεται ξανά, μέρος αυτών των ωφελειών μπορεί να χαθεί.
Αυτό ακριβώς παρατηρήθηκε και στην επέκταση της μελέτης STEP-1, όπου αρκετοί καρδιομεταβολικοί δείκτες κινήθηκαν προς τις αρχικές τους τιμές μετά τη διακοπή.
Ο στόχος επομένως δεν είναι απλώς ένας μικρότερος αριθμός στη ζυγαριά. Είναι η μακροχρόνια διατήρηση των βελτιώσεων στην υγεία.
Μπορεί η διατροφική υποστήριξη να περιορίσει την επαναπρόσληψη;
Τον Οκτώβριο του 2026 δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Obesity Science & Practice μια ενδιαφέρουσα πιλοτική μελέτη που εξέτασε ακριβώς αυτό το ζήτημα.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν άτομα που είχαν διακόψει πρόσφατα τη θεραπεία με GLP-1 και είχαν προηγουμένως χάσει περισσότερο από το 10% του σωματικού τους βάρους.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:
- Μια ομάδα συνέχισε με τη συνήθη φροντίδα.
- Μια δεύτερη έλαβε ειδικά σχεδιασμένα γεύματα από διαιτολόγο.
- Μια τρίτη χρησιμοποίησε ψηφιακή εφαρμογή διαχείρισης διατροφικής συμπεριφοράς.
Τέσσερις μήνες αργότερα, οι δύο ομάδες που είχαν οργανωμένη υποστήριξη παρουσίασαν σημαντικά μικρότερη επαναπρόσληψη βάρους σε σχέση με την ομάδα συνήθους φροντίδας.
Πρόκειται βέβαια για μικρή μελέτη, με περιορισμένη διάρκεια. Δεν αποδεικνύει ότι μια διατροφική παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει οριστικά την επαναπρόσληψη ούτε αξιολόγησε απευθείας τη συστηματική παρακολούθηση από διαιτολόγο.
Τα αποτελέσματα όμως ενισχύουν μια σημαντική κατεύθυνση: η οργανωμένη υποστήριξη μετά τη διακοπή της θεραπείας μπορεί να κάνει διαφορά.
Γιατί η διαιτολογική παρέμβαση πρέπει να ξεκινά από την αρχή
Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα σημαντικότερα σημεία στη διαχείριση της παχυσαρκίας.
Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν τη φαρμακευτική θεραπεία, χάνουν βάρος και σκέφτονται ότι θα ασχοληθούν με τη διατροφή τους αργότερα.
Όσο όμως το φάρμακο μειώνει σημαντικά την πείνα, είναι πιθανό να περιορίζεται η ποσότητα τροφής χωρίς να έχουν αλλάξει ουσιαστικά οι συνήθειες που δυσκόλευαν προηγουμένως τη διαχείριση του βάρους.
Τι θα συμβεί όταν η πείνα επιστρέψει;
Αν κάποιος εξακολουθεί να παραλείπει γεύματα, να τρώει ανεξέλεγκτα το βράδυ λόγω εξάντλησης ή να χρησιμοποιεί συστηματικά το φαγητό για να διαχειριστεί το άγχος, αυτές οι δυσκολίες πιθανότατα θα χρειαστούν ξανά αντιμετώπιση.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι η διαιτολογική υποστήριξη δεν πρέπει να ξεκινά όταν εμφανιστεί η επαναπρόσληψη βάρους.
Είναι προτιμότερο να αποτελεί μέρος της θεραπείας από την αρχή.
Ο άνθρωπος χρειάζεται χρόνο για να εκπαιδευτεί, να πειραματιστεί με διαφορετικές λύσεις και να δημιουργήσει ένα διατροφικό πρόγραμμα που να μπορεί να ακολουθεί και στις δύσκολες ημέρες.
Τι χρειάζεται να δουλέψουμε στην πράξη;
Δεν πρόκειται απλώς για το πόσες θερμίδες θα περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα διατροφής.
Υπάρχουν αρκετά ζητήματα που χρειάζονται εξατομικευμένη προσέγγιση.
1. Η διαχείριση της πείνας
Να αναγνωρίζει κανείς πότε πεινάει, πότε έχει χορτάσει και πώς επηρεάζεται η πρόσληψη τροφής από τον ύπνο, το άγχος και την καθημερινή του ρουτίνα.
2. Η οργάνωση των γευμάτων
Να υπάρχουν πρακτικές επιλογές ακόμη και όταν δεν υπάρχει χρόνος για μαγείρεμα. Ένα πρόγραμμα που λειτουργεί μόνο τις ημέρες που όλα πηγαίνουν καλά δύσκολα θα διατηρηθεί μακροχρόνια.
3. Η διατροφική επάρκεια και η μυϊκή μάζα
Κατά τη διάρκεια της απώλειας βάρους χρειάζεται προσοχή στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και άλλων θρεπτικών συστατικών. Η άσκηση με αντιστάσεις μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας.
4. Η σχέση με το φαγητό
Είναι ίσως το πιο σύνθετο μέρος.
Χρειάζεται να κατανοήσουμε γιατί τρώμε όταν δεν πεινάμε, πώς επηρεάζουν οι συναισθηματικές καταστάσεις τις επιλογές μας και πώς μπορούμε να περιορίσουμε τον κύκλο υπερβολικού περιορισμού και υπερκατανάλωσης.
Σε αρκετές περιπτώσεις είναι χρήσιμη και η συνεργασία με επαγγελματία ψυχικής υγείας.
5. Η συστηματική παρακολούθηση
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι να επιστρέψουν δέκα ή δεκαπέντε κιλά για να επανεξετάσουμε το πρόγραμμα.
Η παρακολούθηση του βάρους, της σύστασης σώματος όπου ενδείκνυται, της διατροφικής συμπεριφοράς και των μεταβολικών δεικτών επιτρέπει έγκαιρες προσαρμογές.
Πρέπει τελικά να διακόπτουμε τα GLP-1;
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Τα φάρμακα αυτά δεν είναι απαραίτητα μια προσωρινή θεραπεία που πρέπει να σταματήσει μόλις επιτευχθεί το επιθυμητό βάρος.
Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και αρκετοί άνθρωποι μπορεί να χρειάζονται μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή.
Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες υποστηρίζουν τη συνέχιση της αποτελεσματικής και καλά ανεκτής θεραπείας όταν χρειάζεται, ώστε να διατηρηθούν τα οφέλη για το βάρος και την υγεία.
Η απόφαση για διακοπή ή τροποποίηση της αγωγής πρέπει να λαμβάνεται εξατομικευμένα, σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.
Η διαιτολογική παρέμβαση δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική θεραπεία. Τη συμπληρώνει.
Τελικά, ποιο είναι το πραγματικό στοίχημα;
Τα GLP-1 αποτελούν σημαντική εξέλιξη στη θεραπεία της παχυσαρκίας και δεν υπάρχει λόγος να υποτιμούμε την αποτελεσματικότητά τους.
Χρειάζεται όμως να βλέπουμε την αντιμετώπιση του βάρους σε βάθος χρόνου.
Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την απώλεια βάρους. Παράλληλα, η διατροφική εκπαίδευση, η σωματική δραστηριότητα και η συμπεριφορική υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν τον άνθρωπο να βελτιώσει την καθημερινότητά του και να αντιμετωπίσει δυσκολίες που δεν λύνονται μόνο με τη μείωση της πείνας.
Δεν είναι βέβαιο ότι αυτές οι παρεμβάσεις θα αποτρέψουν την επαναπρόσληψη μετά τη διακοπή ενός φαρμάκου. Είναι όμως σημαντικά στοιχεία της μακροχρόνιας φροντίδας.
Αυτό που προσωπικά θεωρώ απαραίτητο είναι να μη βλέπουμε τη φαρμακευτική αγωγή και τη διαιτολογική παρέμβαση ως δύο ξεχωριστές επιλογές.
Μπορούν και πρέπει, όπου χρειάζεται, να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Γιατί τελικά δεν έχει σημασία μόνο πόσα κιλά θα χάσουμε.
Το πραγματικό ζητούμενο είναι να διατηρήσουμε όσο γίνεται το αποτέλεσμα, τη λειτουργικότητά μας και τα οφέλη για την υγεία μας.
Συχνές ερωτήσεις για τη διακοπή των GLP-1
Θα ξαναπάρω τα κιλά αν σταματήσω το Ozempic ή το Mounjaro;
Η επαναπρόσληψη βάρους είναι συχνή μετά τη διακοπή, αλλά δεν συμβαίνει στον ίδιο βαθμό σε όλους. Η πορεία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η προηγούμενη απώλεια βάρους, οι βιολογικές προσαρμογές, η διατροφή και η συνολική θεραπευτική υποστήριξη.
Γιατί πεινάω περισσότερο μετά τη διακοπή των GLP-1;
Τα φάρμακα αυτά επηρεάζουν τους μηχανισμούς της πείνας και του κορεσμού. Όταν η δράση τους υποχωρεί, η όρεξη μπορεί να αυξηθεί ξανά. Παράλληλα, ο οργανισμός ενεργοποιεί φυσιολογικούς μηχανισμούς που ευνοούν την επαναπρόσληψη βάρους.
Μπορεί ο διαιτολόγος να με βοηθήσει να διατηρήσω το βάρος μου;
Η εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει στην οργάνωση των γευμάτων, στη διαχείριση της πείνας και στη βελτίωση της διατροφικής συμπεριφοράς. Δεν εγγυάται ότι δεν θα υπάρξει επαναπρόσληψη, αλλά αποτελεί σημαντικό μέρος της μακροχρόνιας αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.
Πρέπει να συνεχίσω τα GLP-1 για πάντα;
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους. Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και ορισμένοι ασθενείς μπορεί να χρειάζονται μακροχρόνια φαρμακευτική θεραπεία. Η απόφαση για συνέχιση, τροποποίηση ή διακοπή πρέπει να λαμβάνεται μαζί με τον θεράποντα ιατρό.
Βιβλιογραφία
- Wilding JPH et al. (2022). Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes, Obesity and Metabolism. https://doi.org/10.1111/dom.14725
- Aronne LJ et al. (2024). Continued Treatment With Tirzepatide for Maintenance of Weight Reduction in Adults With Obesity: The SURMOUNT-4 Randomized Clinical Trial. JAMA. https://doi.org/10.1001/jama.2023.24945
- Hollis-Hansen K et al. (2026). Preventing Weight Regain After Glucagon-Like Peptide-1 Therapy Discontinuation: A Pilot Randomized Controlled Trial. Obesity Science & Practice. https://doi.org/10.1002/osp4.70194
- Trajectory of weight regain after cessation of GLP-1 receptor agonists: A systematic review and nonlinear meta-regression. (2026). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41938838/
- American Diabetes Association. (2026). Pharmacologic Treatment of Obesity in Adults: Standards of Care in Overweight and Obesity. https://doi.org/10.2337/doci25-0008
Νίκος Καφετζόπουλος
Κλινικός Διαιτολόγος–Διατροφολόγος, MSc
Nutribase — Γλυφάδα